โลกเผชิญมลพิษอากาศรุนแรงปี 2568 PM2.5 คุกคามสุขภาพ

ในปี 2568 โลกเผชิญมลพิษทางอากาศรุนแรงในปี 2568 ฝุ่น PM2.5 คุกคามสุขภาพ-เศรษฐกิจ อย่างที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน รายงานจาก IQAir เผยให้เห็นภาพที่น่าตกใจ คุณภาพอากาศทั่วโลกย่ำแย่ลงอย่างเห็นได้ชัด โดยข้อมูลจากเกือบ 9,500 เมืองทั่วโลก พบว่ามีเพียง 14% เท่านั้นที่ผ่านมาตรฐานฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 ขององค์การอนามัยโลก (WHO) ซึ่งต่ำลงจาก 17% ในปีก่อนหน้า ปัจจัยหลักมาจากไฟป่า มลพิษจากภาคอุตสาหกรรม ยานพาหนะ และการเผาพืชผลทางการเกษตรที่รุนแรงขึ้น

โลกเผชิญมลพิษทางอากาศรุนแรงในปี 2568 ฝุ่น PM2.5 คุกคามสุขภาพ-เศรษฐกิจ

ฝุ่น PM2.5 คืออนุภาคขนาดเล็กไม่เกิน 2.5 ไมครอนที่สามารถแทรกซึมเข้าสู่ปอดและกระแสเลือดได้ ส่งผลกระทบร้ายแรงต่อระบบทางเดินหายใจ หัวใจ และสมอง โดยเฉพาะเด็กและผู้สูงอายุ รายงานของ IQAir ชี้ว่าหัวเมืองใหญ่ที่มีมลพิษสูงสุด 25 อันดับแรก ล้วนตั้งอยู่ในอินเดีย ปากีสถาน และจีน สาเหตุหลักเกิดจากโรงงานอุตสาหกรรม ยานพาหนะที่ใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล พายุฝุ่น และการเผาไหม้พืชผลทางการเกษตร ปากีสถานและบังกลาเทศมีค่าเฉลี่ย PM2.5 สูงสุดในโลก ขณะที่เฟรนช์โปลินีเซียและเปอร์โตริโกมีค่าต่ำสุด และเป็นส่วนหนึ่งของ 13 ประเทศหรือดินแดนที่ผ่านเกณฑ์ WHO

ผลกระทบจากฝุ่น PM2.5 ต่อสุขภาพและเศรษฐกิจ

แฟรงก์ แฮมเมส ซีอีโอของ IQAir กล่าวเตือนว่ามลพิษทางอากาศจะส่งผลกระทบยาวนานต่อคนรุ่นอนาคต เช่น การลดลงของไอคิว ความสามารถในการทำงานที่ถดถอย และภาระหนักอึ้งต่อระบบสาธารณสุขจากการรักษาพยาบาลและการสูญเสียแรงงานออกจากตลาด ในปีที่ผ่านมา ไฟป่าในยุโรปและแคนาดาก่อให้เกิดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ ธนาคารโลกระบุว่ามลพิษทางอากาศภายนอกอาคารคร่าชีวิตผู้คนถึง 5.7 ล้านคนในปี 2563 และก่อความเสียหายทางเศรษฐกิจปีละ 4.5-6.1 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ คิดเป็น 6.5% ของ GDP โลก

• อินเดีย: เมืองเดลีและเมืองใกล้เคียงมี PM2.5 สูงจากมลพิษอุตสาหกรรมและการเผาขยะ
• ปากีสถาน: ลาฮอร์เผชิญวิกฤตฝุ่นหนาแน่นจากยานพาหนะเก่า
• จีน: ปักกิ่งยังคงมีปัญหาจากโรงงานและถ่านหิน
• ไทย: กรุงเทพฯ และภาคเหนือเผชิญไฟป่าและฝุ่นข้ามแดน

แม้บางประเทศอย่างจีนจะเข้มงวดมาตรฐานคุณภาพอากาศมากขึ้น แต่สหรัฐอเมริกามีแนวโน้มผ่อนคลายกฎระเบียบภายใต้ EPA เพื่อลดต้นทุนและเพิ่มทางเลือกผู้บริโภค กิตา โกปินาธ อดีตเจ้าหน้าที่ IMF ระบุว่าพื้นที่ทางเหนือของอินเดียมีอากาศเลวร้ายที่สุดในรอบหลายปีช่วงพฤศจิกายน-ธันวาคม ส่งผลกระทบเศรษฐกิจมากกว่าภาษีการค้าเสียอีก

เพื่อรับมือ โลกเผชิญมลพิษทางอากาศรุนแรงในปี 2568 ฝุ่น PM2.5 คุกคามสุขภาพ-เศรษฐกิจ ทุกคนต้องตื่นตัว วิธีป้องกันง่ายๆ เช่น สวมหน้ากาก N95 หลีกเลี่ยงกิจกรรมกลางแจ้งวันค่าฝุ่นสูง ติดตั้งเครื่องฟอกอากาศในบ้าน และสนับสนุนนโยบายรัฐลดการปล่อยมลพิษ รัฐบาลไทยควรเร่งลดการเผาในที่โล่งและส่งเสริมยานยนต์ไฟฟ้าเพื่ออนาคตที่หายใจสะดวก

สุดท้าย การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศยิ่งทำให้ปัญหารุนแรงขึ้น เราต้องร่วมมือกันลดคาร์บอนและปกป้องสิ่งแวดล้อมเพื่อสุขภาพที่ยั่งยืน

ที่มา – โลกเผชิญมลพิษทางอากาศรุนแรงในปี 2568 ฝุ่น PM2.5 คุกคามสุขภาพ-เศรษฐกิจ