หยุดยาลดความอ้วนไม่ถึง 2 ปี น้ำหนักขึ้นจริงหรือ?

ผลวิจัยชี้ หยุดยาลดความอ้วนไม่ถึง 2 ปี น้ำหนักตัวดีดกลับเท่าเดิม

ใครที่กำลังพึ่งพายาลดความอ้วนต้องอ่าน! ผลการศึกษาวิจัยล่าสุดที่ตีพิมพ์ในวารสารการแพทย์ The BMJ เผยว่า ผู้ป่วยที่หยุดยาลดความอ้วนไม่ถึง 2 ปี น้ำหนักตัวดีดกลับเท่าเดิม ซึ่งเป็นเรื่องที่น่าตกใจและควรตระหนักถึงผลกระทบในระยะยาวของการใช้ยาลดน้ำหนัก

งานวิจัยนี้วิเคราะห์ข้อมูลจากผู้ป่วยโรคอ้วนและผู้ที่มีน้ำหนักเกินจำนวน 9,341 ราย จาก 37 งานวิจัย พบว่าหลังจากหยุดยา น้ำหนักตัวจะค่อย ๆ เพิ่มขึ้นเฉลี่ยเดือนละ 0.4 กิโลกรัม และคาดการณ์ว่าน้ำหนักจะกลับไปเท่ากับช่วงก่อนเริ่มรักษาภายในเวลาเพียง 1.7 ปีเท่านั้นเอง!

นอกจากเรื่องน้ำหนักตัวที่น่ากังวลแล้ว ปัจจัยเสี่ยงต่อโรคหัวใจที่เคยดีขึ้นจากการใช้ยา เช่น ระดับความดันโลหิตและระดับคอเลสเตอรอล ก็จะกลับคืนสู่ระดับเดิมก่อนการรักษาภายในเวลาเฉลี่ย 1.4 ปีหลังจากหยุดยาเช่นกัน นั่นหมายความว่าประโยชน์ที่เคยได้รับจากยาอาจหายไปอย่างรวดเร็วหากไม่ดูแลตัวเองอย่างต่อเนื่อง

ในกลุ่มตัวอย่างที่ศึกษา มีผู้ป่วยประมาณครึ่งหนึ่งที่ใช้ยากลุ่ม GLP-1 ซึ่งรวมถึงยารุ่นใหม่ที่กำลังเป็นที่นิยมอย่าง Semaglutide (Ozempic และ Wegovy) และ Tirzepatide (Mounjaro และ Zepbound) ซึ่งพบว่าผู้ที่ใช้ยากลุ่มใหม่นี้มีน้ำหนักดีดกลับเร็วกว่ายาทั่วไป โดยเพิ่มขึ้นเฉลี่ยเกือบ 0.8 กิโลกรัมต่อเดือนเลยทีเดียว

ดิมิทริออส คูตูคิดิส นักวิจัยอาวุโสจากมหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด อธิบายว่า เนื่องจากยากลุ่มใหม่ช่วยให้ลดน้ำหนักลงได้มากตั้งแต่แรก เมื่อหยุดยาแล้วทุกคนจึงกลับไปสู่จุดเริ่มต้นในเวลาที่ใกล้เคียงกัน คือประมาณ 1.5 ปีสำหรับยากลุ่มใหม่ และ 1.7 ปีสำหรับยาทั่วไป

งานวิจัยยังชี้ให้เห็นว่า ไม่ว่าจะลดน้ำหนักได้มากน้อยเพียงใด หลังจากหยุดยาลดความอ้วนไม่ถึง 2 ปี น้ำหนักตัวดีดกลับเท่าเดิม และน้ำหนักจะกลับมาเพิ่มขึ้นเร็วกว่าในแต่ละเดือนเมื่อเทียบกับผู้ที่ลดน้ำหนักด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม แสดงให้เห็นว่าการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างยั่งยืนมีความสำคัญมากกว่าการพึ่งพาแต่ยาเพียงอย่างเดียว

การศึกษาแบบย้อนหลังครั้งนี้ไม่สามารถระบุได้ชัดเจนว่า ผู้ป่วยบางรายมีแนวโน้มรักษาระดับน้ำหนักเอาไว้ได้ดีกว่าคนอื่นหรือไม่ ซึ่งคูตูคิดิสกล่าวว่า การหาคำตอบว่าใครจะคุมน้ำหนักได้สำเร็จนั้น ยังคงเป็นโจทย์หินในการวิจัยด้านการลดน้ำหนักที่ยังคงไม่มีใครให้คำตอบได้

แล้วเราควรทำอย่างไรเมื่อหยุดยาลดความอ้วน?

สิ่งสำคัญที่สุดคือการตระหนักว่า หยุดยาลดความอ้วนไม่ถึง 2 ปี น้ำหนักตัวดีดกลับเท่าเดิมเป็นเรื่องจริง ดังนั้นการเตรียมพร้อมรับมือและวางแผนการดูแลตัวเองในระยะยาวจึงเป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้ นี่คือแนวทางที่คุณสามารถนำไปปรับใช้ได้:

• ปรึกษาแพทย์หรือนักโภชนาการเพื่อวางแผนการรับประทานอาหารที่เหมาะสมและยั่งยืน
• ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอเพื่อรักษามวลกล้ามเนื้อและเผาผลาญแคลอรี่
• ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิต เช่น นอนหลับให้เพียงพอ จัดการความเครียด และหลีกเลี่ยงอาหารแปรรูป
• ติดตามน้ำหนักตัวและสุขภาพอย่างใกล้ชิด และปรึกษาแพทย์ทันทีหากพบความผิดปกติ

การลดน้ำหนักและรักษาสุขภาพที่ดีเป็นเรื่องที่ต้องใช้ความอดทนและวินัย การพึ่งพาแต่ยาเพียงอย่างเดียวอาจไม่ใช่ทางออกที่ยั่งยืน การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและดูแลตัวเองอย่างสม่ำเสมอต่างหากคือเคล็ดลับสู่ความสำเร็จในระยะยาว

ที่มา – ผลวิจัยชี้ หยุดยาลดความอ้วนไม่ถึง 2 ปี น้ำหนักตัวดีดกลับเท่าเดิม