ส่งออกข้าวอินเดียระส่ำ วิกฤตตอ.กลางกระทบหนัก

วันนี้เรามาคุยกันเรื่องส่งออกข้าวอินเดียระส่ำกันเถอะ สถานการณ์กำลังตึงเครียดมากในภูมิภาคตะวันออกกลาง หลังจากเกิดวิกฤตการโจมตีระหว่างสหรัฐฯ อิสราเอลกับอิหร่าน ทำให้ค่าขนส่งทางเรือพุ่งปรี๊ด และยังมีความเสี่ยงสูงที่การชำระเงินจะล่าช้าอีก ผู้ส่งออกข้าวอินเดียหลายรายเริ่มกังวล โดยเฉพาะข้าวบาสมาติที่เป็นสินค้าหลัก ซึ่งส่งไปยังตลาดเอเชียตะวันตกเกือบครึ่งหนึ่ง

ส่งออกข้าวอินเดียระส่ำ

สหพันธ์ผู้ส่งออกข้าวอินเดีย (IREF) ออกประกาศเตือนสมาชิกอย่างเร่งด่วน แนะนำให้หยุดทำสัญญาแบบ CIF กับอิหร่านและประเทศอ่าวอาหรับ เพราะเสี่ยงสูงมาก CIF คือ Cost Insurance Freight ที่ผู้ขายต้องรับผิดชอบทุกอย่างจนสินค้าถึงปลายทาง แต่ตอนนี้ช่องแคบฮอร์มุซอาจถูกจำกัด ทำให้เรือลำบาก ค่าน้ำมันพุ่ง ค่าประกันภัยก็แพงตาม

สาเหตุหลักที่ทำให้ส่งออกข้าวอินเดียระส่ำ

วิกฤตตะวันออกกลางรุนแรงขึ้นหลังการโจมตีเมื่อวันเสาร์ ผู้ส่งออกกลัวว่าความขัดแย้งจะลุกลาม ส่งผลโดยตรงต่อเส้นทางขนส่งไปยังซาอุดีอาระเบีย อิหร่าน อิรัก สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และเยเมน ซึ่งรับข้าวบาสมาติจากอินเดียเกือบ 50% ของยอดส่งออกทั้งหมด นอกจากนี้ ค่าระวางเรือยังอาจพุ่งสูงในเวลาอันสั้น ถ้ายังใช้สัญญาราคาคงที่รวมค่าส่ง ก็ขาดทุนแน่

• ค่าขนส่งทางเรือพุ่งจากราคาน้ำมันและขาดแคลนเรือ
• ค่าเบี้ยประกันภัยปรับสูงหากสถานการณ์แย่ลง
• ความเสี่ยงชำระเงินล่าช้าจากผู้ซื้อในพื้นที่ไม่สงบ
• ขาดแคลนเรือคอนเทนเนอร์และเรือเทกอง

ทางสหพันธ์จึงแนะนำให้หันมาใช้ FOB (Free on Board) แทน ผู้ซื้อรับผิดชอบค่าขนส่งและความเสี่ยงเองตั้งแต่สินค้าขึ้นเรือ นอกจากนี้ ยังห้ามเปิดสถานะความเสี่ยงโดยไม่ป้องกัน (Unhedged Position) และใช้ความระวัดระวังกับคำสั่งซื้อใหม่

ผลกระทบต่อตลาดข้าวบาสมาติ

ข้าวบาสมาติคือราชาข้าวหอมของอินเดีย ส่งออกได้ปีละ 6 ล้านตันในปี 2567-2568 ตามข้อมูล APEDA (สำนักงานพัฒนาการส่งออกสินค้าเกษตรและอาหารแปรรูป) ตลาดหลักคือเอเชียตะวันตก ปัจจุบันราคาขายส่งขึ้นไป 10-15% แล้วในเดือนที่ผ่านมา และยังผันผวนหนักเพราะอิหร่านเป็นลูกค้ารายใหญ่ ถ้าสถานการณ์ยืดเยื้อ ส่งออกข้าวอินเดียระส่ำหนักแน่

ไม่ใช่แค่ผู้ส่งออกอินเดียที่เดือดร้อน นักลงทุนและเกษตรกรในอินเดียก็กระทบไปด้วย ราคาข้าวในประเทศอาจปรับตัวตาม ขณะที่ตลาดโลก โดยเฉพาะข้าวหอมไทย อาจได้ประโยชน์บ้างเพราะอินเดียเป็นคู่แข่งหลัก แต่ก็ต้องระวังผลกระทบจากราคาน้ำมันที่แพงขึ้นทั่วโลก

คำแนะนำสำหรับผู้ส่งออกไทยท่ามกลางส่งออกข้าวอินเดียระส่ำ

ถึงแม้ปัญหาจะอยู่ที่อินเดีย แต่ผู้ส่งออกไทยอย่างเราก็ควรจับตา เพราะตลาดข้าวโลกเชื่อมโยงกัน ตอนนี้เป็นโอกาสดีที่จะเร่งส่งออกข้าวหอมมะลิไปยังตะวันออกกลางแทน แนะนำให้ตรวจสอบสัญญาให้ดี ใช้เครื่องมือป้องกันความเสี่ยงค่าเงินและราคา และติดตามข่าวสารภูมิรัฐศาสตร์อย่างใกล้ชิด

สรุปแล้ว ส่งออกข้าวอินเดียระส่ำครั้งนี้เป็นบทเรียนสำคัญว่าการเมืองโลกกระทบเกษตรกรและธุรกิจได้อย่างไร ในมุมมองผม สถานการณ์นี้อาจเปิดช่องให้ไทยแซงหน้าได้ ถ้าปรับตัวเร็วพอ ลองคิดดูสิ ถ้าคุณเป็นผู้ส่งออก คุณจะทำยังไง?

ติดตามข่าวสารเศรษฐกิจการเกษตรและการส่งออกเพิ่มเติมได้ที่บล็อกของเรา หรือแชร์ความเห็นในคอมเมนต์ด้านล่างเลย!

ที่มา – ส่งออกข้าวอินเดียระส่ำ หลังวิกฤตตอ.กลางทำค่าขนส่งพุ่ง-เสี่ยงชำระเงินล่าช้า