จีนส่งออกแร่หายากปี 68 พุ่ง แม้คุมเข้ม

จีนส่งออกแร่หายากเพิ่มขึ้นอย่างแข็งแกร่งในปี 2568 แตะระดับสูงสุดในรอบกว่า 10 ปี หรือนับตั้งแต่ปี 2557 เป็นอย่างน้อย แม้ว่ารัฐบาลจีนประกาศมาตรการควบคุมการส่งออกแร่หายากหลายชนิดมาตั้งแต่เดือนเม.ย.ก็ตาม

สำนักงานศุลกากรจีนรายงานในวันนี้ (14 ม.ค.) ว่า จีนส่งออกแร่หายาก 17 ชนิด รวมทั้งสิ้น 62,585 ตัน ในปี 2568 เพิ่มขึ้น 12.9% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า ปรากฏการณ์นี้เกิดขึ้นแม้มีมาตรการคุมเข้มการส่งออกแร่หายากปี 68

สำหรับในเดือนธ.ค. จีนส่งออกแร่หายาก 4,392 ตัน ร่วงลง 20% จากเดือนพ.ย. เนื่องจากอุปสงค์จากต่างประเทศลดลง หลังมีการเร่งซื้อก่อนช่วงวันหยุดเทศกาลคริสต์มาส อย่างไรก็ดี ตัวเลขดังกล่าวเพิ่มขึ้น 32% จากระดับ 3,326 ตันในเดือนธ.ค.ปีก่อนหน้า

ทั้งนี้ เมื่อเดือนเม.ย. 2568 กระทรวงพาณิชย์จีนร่วมกับสำนักงานศุลกากรจีนได้ประกาศมาตรการควบคุมการส่งออกสินค้าที่เกี่ยวข้องกับแร่หายากชนิดกลางและหนัก 7 ประเภท ได้แก่ ซาแมเรียม แกโดลิเนียม เทอร์เบียม ดิสโพรเซียม ลูทีเชียม สแกนเดียม และอิตเทรียม รวมถึงแม่เหล็ก เพื่อตอบโต้สหรัฐอเมริกาที่รีดภาษีนำเข้าสินค้า ส่งผลให้การส่งออกแม่เหล็กลดลงอย่างมากในเดือนเม.ย.และพ.ค. อย่างไรก็ตาม การส่งออกค่อย ๆ ฟื้นตัวตั้งแต่เดือนมิ.ย. หลังจากที่จีนบรรลุข้อตกลงหลายฉบับกับสหรัฐฯ และยุโรป

ปัจจุบัน จีนครองสัดส่วนราว 70% ของการผลิตแร่หายากทั่วโลก และประมาณ 90% ของกระบวนการถลุงแร่ โดยแร่หายากมีความสำคัญต่ออุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูงและการป้องกันประเทศ ส่งผลให้การกระจายความเสี่ยงของห่วงโซ่อุปทานกลายเป็นวาระเร่งด่วนของบรรดาประเทศพัฒนาแล้ว

เมื่อวันจันทร์ (12 ม.ค.) รัฐมนตรีคลังจากประเทศสมาชิกกลุ่ม G7 เห็นพ้องกันให้เร่งลดการพึ่งพาจีนมากเกินไปในด้านแร่ธาตุสำคัญ โดยเฉพาะแร่หายาก ท่ามกลางความกังวลว่าจีนจะใช้ความได้เปรียบด้านการแปรรูปแร่หายากเป็นเครื่องมือเชิงอิทธิพลทางการทูตและเศรษฐกิจมากขึ้น

ภายใต้กรอบความร่วมมือนี้ กลุ่ม G7 และประเทศพันธมิตรจะร่วมกันกระจายแหล่งจัดหา และเร่งย้ายฐานกิจกรรมสำคัญกลับสู่ประเทศมากขึ้น ครอบคลุมตั้งแต่การทำเหมือง การแปรรูป การผลิต ไปจนถึงการรีไซเคิล เพื่อลดจุดเปราะบางของห่วงโซ่อุปทาน

ต่อมาในวันอังคาร (13 ม.ค.) เหมา หนิง โฆษกกระทรวงการต่างประเทศจีน ได้แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับความเคลื่อนไหวดังกล่าวว่า จุดยืนของจีนในการธำรงไว้ซึ่งเสถียรภาพและความมั่นคงของซัพพลายเชนแร่ธาตุสำคัญของโลกยังคงไม่เปลี่ยนแปลง และเสริมว่า จีนเชื่อว่าทุกฝ่ายเองก็มีส่วนรับผิดชอบร่วมกัน

จีนส่งออกแร่หายากปี 68 พุ่ง 12.9% เทียบรายปี แม้มีมาตรการควบคุมการส่งออก

ปัจจัยอะไรที่ทำให้จีนส่งออกแร่หายากปี 68 เพิ่มขึ้น

แม้จะมีมาตรการควบคุมการส่งออก แต่ตัวเลขการส่งออกแร่หายากของจีนในปี 2568 กลับเพิ่มขึ้นอย่างน่าสนใจ ปัจจัยขับเคลื่อนหลักๆ น่าจะมาจากความต้องการแร่หายากที่เพิ่มขึ้นทั่วโลก โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูงและการป้องกันประเทศ ทำให้จีนยังคงเป็นผู้เล่นหลักในตลาดนี้

นอกจากนี้ การที่จีนบรรลุข้อตกลงทางการค้ากับสหรัฐฯ และยุโรปบางส่วน อาจมีส่วนช่วยให้การส่งออกฟื้นตัวหลังจากช่วงแรกที่ได้รับผลกระทบจากมาตรการควบคุมการส่งออก อย่างไรก็ตาม สถานการณ์นี้ยังคงต้องติดตามอย่างใกล้ชิด เนื่องจากความสัมพันธ์ระหว่างประเทศและการเปลี่ยนแปลงนโยบายการค้าอาจส่งผลกระทบต่อการส่งออกแร่หายากปี 68 ของจีนได้ในอนาคต

การที่จีนยังคงเป็นผู้ส่งออกแร่หายากรายใหญ่ แม้มีมาตรการควบคุม สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของจีนในห่วงโซ่อุปทานโลก และความท้าทายในการลดการพึ่งพาจีนของประเทศอื่นๆ การกระจายแหล่งจัดหาและการพัฒนากระบวนการผลิตแร่หายากในประเทศอื่นๆ จึงเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อความมั่นคงทางเศรษฐกิจและยุทธศาสตร์

โดยสรุปแล้ว การส่งออกแร่หายากปี 68 ของจีนที่เพิ่มขึ้น แม้มีมาตรการควบคุม เป็นปรากฏการณ์ที่ซับซ้อน ซึ่งได้รับอิทธิพลจากหลายปัจจัย ทั้งความต้องการของตลาดโลก นโยบายการค้า และความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ การติดตามและทำความเข้าใจสถานการณ์นี้อย่างต่อเนื่องจึงเป็นสิ่งสำคัญ

ที่มา – จีนส่งออกแร่หายากปี 68 พุ่ง 12.9% เทียบรายปี แม้มีมาตรการควบคุมการส่งออก