สมาคมวิศวกรฯ พบผิดปกติ เหตุเครนหล่นทับรถไฟสีคิ้ว

อุบัติเหตุเครนหล่นทับรถไฟที่สีคิ้ว กลายเป็นประเด็นที่สังคมให้ความสนใจอย่างมาก ล่าสุด สมาคมวิศวกรโครงสร้างแห่งประเทศไทยได้ลงพื้นที่ตรวจสอบ และพบความผิดปกติหลายจุดที่อาจเป็นสาเหตุของโศกนาฏกรรมในครั้งนี้ รายละเอียดจะเป็นอย่างไร มาติดตามกันครับ

สมาคมวิศวกรโครงสร้างฯ พบความผิดปกติหลายจุด เหตุเครนหล่นทับรถไฟสีคิ้ว

จากเหตุการณ์เครนหล่นทับรถไฟที่สีคิ้วเมื่อวันที่ 16 มกราคม 2569 ที่ผ่านมา นายชูเลิศ จิตเจือจุน อุปนายกสมาคมวิศวกรโครงสร้างแห่งประเทศไทย พร้อมทีมวิศวกร ได้ลงพื้นที่ตรวจสอบจุดเกิดเหตุ เพื่อวิเคราะห์สภาพโครงสร้างทางวิศวกรรม ก่อนที่บริษัท อิตาเลียนไทย ดีเวล๊อปเมนต์ จำกัด (มหาชน) จะเคลื่อนย้ายเครนและคานเลื่อนออกจากพื้นที่

นายชูเลิศกล่าวว่า เป้าหมายของการลงพื้นที่ครั้งนี้คือ การตรวจสอบว่ามีความผิดพลาดหรือติดขัดทางด้านวิศวกรรมโยธาหรือไม่ รวมถึงประเมินสาเหตุที่อาจนำไปสู่อุบัติเหตุ โดยขณะนี้เจ้าของพื้นที่ได้เปิดให้เข้าตรวจสอบหน้างานโดยไม่มีการปิดกั้น

ถึงแม้ว่ายังไม่สามารถระบุสาเหตุได้อย่างชัดเจน แต่จากการตรวจสอบเบื้องต้น สมาคมวิศวกรโครงสร้างฯ พบความผิดปกติหลายจุดที่อาจเป็นปัจจัยที่ทำให้เกิดเหตุการณ์ดังกล่าว อย่างไรก็ตาม ยังไม่สามารถสรุปได้อย่างชัดเจนว่าเป็นสาเหตุหลัก

จุดที่น่าสงสัย: PT Bar กับความผิดปกติที่พบ

จากการตรวจสอบพบว่า จุดที่มีปัญหาสำคัญคือ PT Bar หรือเหล็กอัดแรงแบบแท่ง ซึ่งเป็นเหล็กกำลังสูงชนิดมีเกลียวตลอดทั้งแท่ง ใช้ในงานก่อสร้างขนาดใหญ่เพื่อรับแรงดึงสูง โดยเฉพาะงานอัดแรงคอนกรีตและงานโครงสร้างชั่วคราว เช่น การค้ำยันโครงเหล็ก การยึดฐานเครน และงานก่อสร้างทางรถไฟ PT Bar ทำหน้าที่ยึดตัวซัพพอร์ตของโครงสร้างเพื่อป้องกันการเคลื่อนตัวหรือเสียสมดุลระหว่างการก่อสร้าง

ผลการตรวจสอบพบว่า PT Bar บางส่วนเกิดการเฉือนขาด ทั้งที่โดยหลักการแล้ว PT Bar ถูกออกแบบมาเพื่อรับแรงดึงตามแนวแกน ไม่ได้ถูกออกแบบให้รับแรงเฉือนทางด้านข้าง โดย PT Bar ในจุดดังกล่าวยึดติดกับซัพพอร์ตจุดละ 2 เส้น ซึ่งประเมินว่ามีจำนวนค่อนข้างน้อย

เพื่อความปลอดภัย ควรมีจุดละ 4 เส้น เพื่อช่วยรับแรงอัดและแรงดึงร่วมกัน เพิ่มความแข็งแรงและลดความเสี่ยงต่อการขาดเมื่อเกิดแรงด้านข้าง ประเด็นนี้ควรถูกนำไปพิจารณาปรับแก้ในการออกแบบในอนาคต เพื่อเพิ่มความมั่นคงแข็งแรงและลดโอกาสการเกิดอุบัติเหตุซ้ำ

เมื่อผู้สื่อข่าวสอบถามว่าเหตุการณ์ดังกล่าวอาจเกิดจากความผิดพลาดในการคำนวณทางวิศวกรรมหรือไม่ นายชูเลิศมองว่า มีความเป็นไปได้ว่าในการออกแบบอาจยังคาดการณ์ไม่ถึงแรงที่เกิดขึ้นจริงในหน้างาน โดยขณะออกแบบอาจคำนึงถึงเพียงแรงดึง แต่ในสภาพการก่อสร้างจริงกลับมีแรงเฉือนเข้ามาเกี่ยวข้อง ซึ่งเป็นประเด็นที่ต้องนำไปพิจารณาวิเคราะห์เพิ่มเติมว่าเป็นสาเหตุหลักหรือไม่

นายชูเลิศยังระบุว่า อุบัติเหตุในลักษณะนี้มักเกิดจากความผิดพลาดที่ประกอบกันหลายด้าน ทั้งในส่วนของผู้ออกแบบและผู้ก่อสร้าง ซึ่งจำเป็นต้องมีการสื่อสารและประสานงานกันอย่างใกล้ชิดตลอดเวลา โดยสิ่งสำคัญคือควรมีมาตรการหรือโครงสร้างทางวิศวกรรมสำรองเพื่อรองรับความผิดพลาดที่อาจเกิดขึ้น ซึ่งกรณีนี้มองว่ายังขาดตัวช่วยทางวิศวกรรมดังกล่าว ทำให้ผู้ออกแบบจำเป็นต้องเพิ่มความตระหนักในประเด็นความปลอดภัยมากยิ่งขึ้น

นอกจากนี้ ยังไม่สามารถตัดความเป็นไปได้อื่นออกไปได้ ไม่ว่าจะเป็นความผิดพลาดของผู้ควบคุมงาน การทำงานผิดพลาดของเครื่องจักร หรือการเสื่อมสภาพของอุปกรณ์ ซึ่งหากมีการควบคุมงานอย่างรอบคอบและมีการตรวจสอบเครื่องจักรอย่างสม่ำเสมอ ก็จะช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดอุบัติเหตุได้ในระดับหนึ่ง

อย่างไรก็ตาม นายชูเลิศระบุว่า การตรวจสอบเครื่องจักรในประเทศไทยยังไม่มีการกำหนดมาตรฐานที่เข้มงวดชัดเจน โดยส่วนใหญ่เป็นเพียงข้อแนะนำซึ่งอาจปฏิบัติหรือไม่ปฏิบัติก็ได้ แต่เห็นว่าควรมีการตรวจสอบก่อนการใช้งานทุกครั้ง เพื่อป้องกันความเสื่อมสภาพของเครื่องจักร

ในประเด็นความปลอดภัยของการตั้งเครนใกล้ทางเดินรถไฟ มองว่าการก่อสร้างรถไฟความเร็วสูงควรแยกออกจากรางรถไฟเดิมให้มากที่สุด แต่เนื่องจากมีข้อจำกัดด้านการใช้ที่ดินของการรถไฟแห่งประเทศไทย ทำให้บางช่วงจำเป็นต้องก่อสร้างใกล้รางเดิม หรือมีการตัดที่ดินประมาณ 10 จุด ซึ่งบางพื้นที่อาจไม่พบปัญหา

อีกแนวทางหนึ่งคือการก่อสร้างโครงสร้างป้องกันลักษณะเป็นหลังคาที่มีความแข็งแรงครอบคลุมรางรถไฟเดิม เพื่อป้องกันผลกระทบหากเกิดอุบัติเหตุจากเครื่องจักรตกลงมา และช่วยลดความเสี่ยงต่อขบวนรถไฟ ซึ่งควรพิจารณาเพิ่มเติมเพื่อเพิ่มความปลอดภัยในอนาคต

ส่วนการเคลื่อนย้ายเครนและคานเลื่อน ประเมินว่ามีความเสี่ยงไม่สูงนัก แต่ยังขึ้นอยู่กับความรอบคอบของเจ้าหน้าที่ หากเกิดความประมาทอาจเกิดอุบัติเหตุซ้ำได้ อย่างไรก็ตาม โดยทั่วไปหลังเกิดเหตุร้าย เจ้าหน้าที่มักเพิ่มความระมัดระวังในการทำงานมากขึ้น ขณะที่กรณีบริษัทอิตาเลียนไทยฯ ตั้งเป้าดำเนินการให้แล้วเสร็จภายใน 3 วัน มองว่ายังมีความเป็นไปได้

ทั้งนี้นายชูเลิศย้ำว่า ขณะนี้ยังไม่มีพยานหลักฐานที่ชัดเจน โดยเฉพาะภาพจากกล้องวงจรปิด ทำให้ยังไม่สามารถสรุปสาเหตุได้อย่างแน่ชัด ไม่ว่าจะเป็นกรณีการควบคุมเครนล้ำแนวหรือไม่ ซึ่งทุกประเด็นยังต้องรอการตรวจสอบเพิ่มเติมเพื่อให้เกิดความชัดเจนมากยิ่งขึ้น

อุบัติเหตุเครนหล่นทับรถไฟสีคิ้ว เป็นเหตุการณ์ที่สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของการตรวจสอบและควบคุมความปลอดภัยในการก่อสร้างอย่างเข้มงวด เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดเหตุการณ์เช่นนี้ขึ้นอีกในอนาคต ทางหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรพิจารณาปรับปรุงมาตรฐานความปลอดภัยให้มีความเข้มงวดและครอบคลุมมากยิ่งขึ้น เพื่อความปลอดภัยของทุกคน

ที่มา – สมาคมวิศวกรโครงสร้างฯ พบความผิดปกติหลายจุด เหตุเครนหล่นทับรถไฟสีคิ้ว