ญี่ปุ่นเริ่มใช้น้ำมันสำรองครั้งใหญ่สุดรับมือวิกฤตพลังงาน

ในสถานการณ์โลกที่ตึงเครียดจากญี่ปุ่นเริ่มใช้น้ำมันสำรองครั้งใหญ่สุด เพื่อรับมือวิกฤตพลังงานที่เกิดจากสงครามระหว่างสหรัฐฯ-อิสราเอลกับอิหร่าน รัฐบาลญี่ปุ่นได้ตัดสินใจนำน้ำมันจากคลังสำรองของรัฐออกมาใช้ตั้งแต่วันนี้ (26 มี.ค.) ซึ่งถือเป็นครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ เพื่อรักษาเสถียรภาพอุปทานน้ำมันในประเทศ

ญี่ปุ่นเริ่มใช้น้ำมันสำรองครั้งใหญ่สุด รับมือวิกฤตพลังงานจากสงครามอิหร่าน

ตามรายงานจากสำนักข่าวเกียวโด การระบายน้ำมันครั้งนี้มีปริมาณรวมกว่า 8.5 ล้านกิโลลิตร เทียบเท่าความต้องการใช้น้ำมันของญี่ปุ่นทั้งประเทศนาน 30 วัน โดยจะทยอยเสร็จสิ้นภายในสิ้นเดือนเมษายน หลังจากภาคเอกชนนำน้ำมันสำรองสำหรับ 15 วันออกมาใช้ไปแล้วในสัปดาห์ก่อนหน้า

ญี่ปุ่นซึ่งพึ่งพาน้ำมันดิบนำเข้าจากตะวันออกกลางมากถึง 90% กำลังเผชิญความเสี่ยงสูงสุด เมื่ออิหร่านปิดช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันสำคัญของโลก เพื่อตอบโต้การโจมตีจากสหรัฐฯและอิสราเอลเมื่อ 28 ก.พ. ที่ผ่านมา ส่งผลให้จำนวนเรือบรรทุกน้ำมันที่มุ่งหน้ามายังญี่ปุ่นลดลงอย่างน่าตกใจ

ปริมาณและแผนการนำน้ำมันสำรองออกมาใช้

รัฐบาลญี่ปุ่นวางแผนระบายน้ำมันรวม 80 ล้านบาร์เรล หรือเทียบเท่าการใช้ในประเทศ 45 วัน ซึ่งมากกว่าการนำออกมาใช้หลังภัยพิบัติแผ่นดินไหวและสึนามิปี 2554 ถึง 1.8 เท่า น้ำมันเหล่านี้เก็บไว้ในคลัง 11 แห่งทั่วประเทศ โดยเริ่มจากคลังคิกุมะ จังหวัดเอฮิเมะ ส่งไปยังโรงกลั่นไทโย ออยล์

• คลังชิราฮิมะ เมืองคิตะกีวชู จังหวัดฟูกูโอกะ
• คลังในจังหวัดนางาซากิ
• คลังในจังหวัดคาโงชิมะ
• และคลังอื่นๆ อีก 8 แห่งภายในสิ้นเดือนนี้

น้ำมันส่วนใหญ่เป็นน้ำมันดิบสำหรับกลั่นเป็นเบนซินและดีเซล ขายให้ผู้ค้าส่ง 4 ราย เช่น ไทโย ออยล์ และเอเนออส มูลค่าราว 5.4 แสนล้านเยน (ประมาณ 3.4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) นอกจากนี้ ยังนำน้ำมันที่จัดเก็บร่วมกับผู้ผลิตตะวันออกกลาง 3 ประเทศออกมาใช้ครั้งแรก เทียบเท่า 5 วัน

ข้อมูลล่าสุด ณ สิ้นปี 2568 ญี่ปุ่นมีน้ำมันสำรองรวม 470 ล้านบาร์เรล หรือ 254 วันของความต้องการ แบ่งเป็นรัฐ 146 วัน เอกชน 101 วัน และร่วมกับผู้ผลิตที่เหลือ

ผลกระทบต่อราคาน้ำมันและอุตสาหกรรม

ราคาน้ำมันเบนซินขายปลีกพุ่งแตะ 190.80 เยน/ลิตร (ราว 39.20 บาท) สูงสุดเป็นประวัติการณ์กลางเดือนมี.ค. ทำให้รัฐบาลต้องอุดหนุนราคาอีกครั้ง ภาคอุตสาหกรรมเคมีขาดแคลนแนฟทา วัตถุดิบสำคัญสำหรับผลิตเอทิลีนในพลาสติกและเส้นใยสังเคราะห์ สถานการณ์นี้ไม่เพียงกระทบญี่ปุ่น แต่ส่งผลคลื่นลูกใหญ่ไปยังเศรษฐกิจโลก รวมถึงไทยที่นำเข้าน้ำมันจำนวนมาก

ญี่ปุ่นเริ่มใช้น้ำมันสำรองครั้งใหญ่สุดครั้งนี้แสดงให้เห็นถึงการเตรียมพร้อมของชาติที่พึ่งพาพลังงานนำเข้า การกระทำดังกล่าวช่วยบรรเทาความกังวลระยะสั้น แต่หากสงครามยืดเยื้อ อาจต้องหันไปพึ่งพาแหล่งอื่นหรือเร่งพัฒนาพลังงานทดแทน

สำหรับผู้อ่านที่สนใจ สถานการณ์นี้เป็นบทเรียนสำคัญสำหรับประเทศไทยในการเสริมสร้างคลังสำรองพลังงานให้เพียงพอ ติดตามข่าวสารเศรษฐกิจโลกและเคล็ดลับการลงทุนด้านพลังงานได้ที่บล็อกของเรา เพื่อไม่พลาดข้อมูลสำคัญ

ที่มา – ญี่ปุ่นเริ่มใช้น้ำมันสำรองครั้งใหญ่สุด รับมือวิกฤตพลังงานจากสงครามอิหร่าน